Czy Norwid był poetą romantycznym
Cyprian Kamil Norwid był bez wątpienia wybitnym poetą. Dziś przyzna to każdy. Jednak w czasach mu współczesnych nikt nie zdawał sobie z tego sprawy. Był niedoceniany i nikt nawet nie pomyślał o tym, żeby postawić go obok Mickiewicza czy Słowackiego. Między innymi z tego względu przez całe życie cierpiał biedę i zmarł w nędzy. Przyczynami odrzucenia twórczości Norwida w okresie romantyzmu było to, że nie do końca wpisywał się swymi utworami w estetyczne ramy epoki. Norwid wykraczał daleko w przyszłość, a jego dzieła miały przemówić, jak sam to napisał, dopiero do „późnego wnuka”. Sprzeczne z poetyką czasów, w których przyszło mu żyć było między innymi zainteresowanie przemysłem i urbanizmem, kiedy to romantycy wykorzystywali motywy ludowe i zwracali się raczej w kierunku wsi. Bywa, że z tego powodu Norwid nazywany jest poetą miasta. Dzieła Norwida na nowo odkrył Zenon Przesmyki „Miriam”, który po wielu latach zainteresował się tą trudną i piękną twórczością. Być może gdyby nie on, Norwid do dziś nie znalazłby należnego sobie miejsca w historii literatury.
Sienkiewicz i jego poglądy
W latach 70. XIX w. poglądy Sienkiewicza na literaturę i społeczeństwo były zbliżone do stanowiska warszawskich „młodych". Widać to już w jego debiutanckim tendencyjnym opowiadaniu Humoreski z teki Worszyłfy (1872), a później m.in. w Szkicach węglem. W latach 80. pisarz zbliżył się do ugrupowań konserwatywnych i podjął się redagowania tygodnika „Słowo", uważanego za pismo tzw. młodych konserwatystów. Tutaj w 1883 r. rozpoczął druk pierwszej części Trylogii -Ogniem i mieczem. Powieść tę publikował jednocześnie krakowski „Czas". Nieformalny przywódca stańczyków, hr. Stanisław Tarnowski, wychwalał Sienkiewicza pod niebiosa, widząc w nim spadkobiercę wielkiej polskiej literatury romantycznej. Wybory Sienkiewicza trudno było zaakceptować innym wybitnym twórcom epoki, którzy wciąż się czuli pozytywistami - Orzeszkowej i Prusowi. Przyznawali mu wybitny talent, żałując, że zaciągnął się pod inne sztandary. Sienkiewicz jest dla naszego kraju autorem wybitnym, a wręcz sztandarowym. Był to pisarz z wielkim talentem.
Następne >>